Deze week bespraken we het onderwerp internet en auteursrecht, en het daarmee samenhangende onderwerp van piraterij. Om dit onderwerp toe te lichten kwam de heer Kuik van Stichting Brein een gastcollege geven over piraterij, en de wijze waarop piraterij door Stichting Brein wordt bestreden. Het gastcollege zal bij veel studenten frustratie hebben opgewekt, en ik merkte dat ik zelf ook gevoelens als woede en onbegrip in me op voelde komen. Dit kwam deels door de enigszins hautaine persoonlijkheid van de heer Kuik, alsook door de wijze waarop hij zijn stellingen zonder twijfel en met enige arrogantie de collegezaal in slingerde. Over zijn retoriek valt zeker ook te discussiëren. Maar toch werd de agressie vooral veroorzaakt door hetgeen waar de heer Kuik voor strijdt: een totaal verbod op het uploaden en downloaden van auteursrechtelijk beschermde bestanden. Voor ons studenten, een generatie die is opgegroeid met illegaal kopiëren en downloaden – wat al vroeg begon met het afplakken van bandjes om ze zo te kunnen kopiëren – voelt de wens van de heer Kuik als een rechtstreekse ingreep in ons privéleven, en als een beperking van onze vrijheid.
Zoals een medestudent terecht opmerkte is er met het ontstaan van internet ook een compleet nieuwe mentaliteit ontstaan. Een mentaliteit waarin vrijheid voor iedereen mogelijk is. Vrijheid om een standpunt kenbaar te maken, om een publiek te vinden, de vrijheid om je te groeperen met mensen wereldwijd, de vrijheid om alle gegevens die zoeken die je maar wilt, maar ook: de vrijheid om alle liedjes te luisteren die je maar wilt. Natuurlijk, er zijn voorbeelden te over van landen waarin deze vrijheid -zowel openbaar als in het geheim- wordt gemanipuleerd danwel beperkt. Maar niet in Nederland, zo denkt men, het tolerantste land op aarde. En juist in Nederland strijdt de heer Kuik zijn strijd, voor inperking van die vrijheden waarmee wij zijn opgegroeid.
Naar mijn mening zou de discussie rondom piraterij in twee delen moeten worden opgedeeld. Ten eerste is er het puur juridische aspect: bestanden die auteursrechtelijk zijn beschermd mogen niet zonder toestemming worden geüpload of gedownload. Dit onderwerp werd door de heer Kuik met name besproken, daarbij gesteund door jurisprudentie tengevolge van reeds aangespannen rechtszaken. Dit onderdeel van de discussie staat daarom naar mijn mening ook niet ter discussie: illegaal is illegaal. Maar, een tweede onderdeel van piraterij werd door de heer Kuik grootdeels buiten beschouwing gelaten: de gevolgen van piraterij voor de muziekindustrie. Wel gaf hij halverwege het college aan dat de inkomsten van de muziekindustrie met vijftig procent zouden zijn toegenomen sinds 2000, maar een goede en objectieve onderbouwing van deze bewering ontbrak. Sterker nog, later ontkrachtte de heer Kuik zijn eigen stelling door te zeggen dat uit onderzoek was gebleken dat de inkomsten vier tot twintig procent waren gedaald.
Stichting Brein wordt gefinancierd door de muziekindustrie; de heer Kuik gaf zelf toe dat hun grootste financiers de grote platenmaatschappijen zijn. Het is dan ook niet verwonderlijk dat er in het college een zeer eenzijdig beeld werd geschetst. Zoals ik in mijn stelling-verdediging met betrekking tot de Pirate Bay al heb aangegeven is er uit onderzoek ook gebleken dat er juist positieve gevolgen zijn van downloaden voor artiesten. Daarnaast heb ik ook al aangegeven dat het hele systeem van digitale uitwisseling voor vele artiesten juist een uitkomst is: zo vinden zij hun publiek, zonder hun muziek aan te hoeven passen aan de wensen van platenmaatschappijen. Dergelijke ontwikkelingen zullen platenmaatschappijen uiteraard niet op prijs stellen. Jarenlang hebben zij veel geld verdiend, waarbij zowel de consument als de artiest niet altijd even eerlijk werd behandeld. In het eenzijdige beeld dat de heer Kuik schetst is de muziekindustrie echter het heilige boontje dat lijdt onder die hebberige consument. Terwijl men zich, terecht, af kan vragen of diezelfde muziekindustrie ook niet jarenlang ontzettend hebberig is geweest?
In de tekst van muziekcriticus en universitair docent Kembrew McLeod over copyright (Confessions of an Intellectual (Property): Danger Mouse, Micky Mouse, Sonny Bono and My Long and Winding Path as a Copyright Activist-Academic) gaat het met name over de houding van de muziekindustrie ten opzichte van de 'creative gebruiker' en de wijze waarop maatschappijen ontzettend hebberig omgaan met de muziek die zij menen te bezitten. In de tekst wordt gezegd dat sampling een belangrijk onderdeel is van onze cultuur, en dat het copyrightsysteem zoals het nu bestaat ontzettend achterhaald is. Ik ben van mening dat er inderdaad heden ten dage te rigide vast wordt gehouden aan strikte copyright-regels, terwijl er -zoals McLeod ook doet- zeer goede argumenten aan te dragen zijn om soepeler met deze regels om te gaan. Niet in de laatste plaats omdat samplen al ontzettend lang gebeurt en het veel goeds toe kan voegen aan het muzieklandschap, zoals het 'blurren' van hoge en lage cultuur.1 Ook hier draait het om vrijheid van de gebruiker, zij het dat het hier om actieve vrijheid gaat: de gebruiker wordt zelf een maker door creatief gebruik te maken van hetgeen er al bestaat. Dit is naar mijn mening een essentieel verschil ten opzichte van het illegaal downloaden. Het lijkt echter wel alsof de muziekindustrie steeds strakker aan haar regels vast gaat houden, om maar grip te krijgen op de wijze waarop mensen met muziek omgaan.
Samenvattend kan ik zeggen dat ik van mening ben dat er wel degelijk positieve gevolgen zijn aan downloaden. Maar, ik ben het wel eens met de heer Kuik dat het illegaal downloaden van bestanden die auteursrechtelijk zijn beschermd moet stoppen, waarbij ik wil benadrukken dat een artiest naar mijn mening altijd het laatste woord moet hebben over wat er met zijn of haar product gebeurt; of dat nou passief downloaden of actief bewerken is. Zo moet het voor kleine artiesten mogelijk blijven om hun publiek makkelijk te bereiken, en is het niet de wet of de platenmaatschappij maar de daadwerkelijke eigenaar van de bestanden die bepaalt wat er gebeurt.
Voor het overige zou er naar mijn mening inderdaad moeten worden betaald door consumenten voor het downloaden van bestanden. Dit is echter een grote verandering ten opzichte van het huidige systeem, en een dergelijke cultuuromslag zal lange tijd in beslag nemen. Ik vraag me dan ook af of de agressieve wijze waarop de heer Kuik te werk treedt deze zaak goed doet. Ik denk dat het belangrijker is om artiesten zelf het roer in handen te laten nemen en hun fans toe te laten spreken, zodat iedere artiest zelf kan bepalen hoe hij wil dat men met zijn materiaal omgaat, de hebberige platenmaatschappijen buitenspel latend.
1 Kembrew McLeod, “Confessions of an Intellectual (Property): Danger Mouse, Micky Mouse, Sonny Bono and My Long and Winding Path as a Copyright Activist-Academic” Popular Music and Society 28 (2005): 84.
Literatuur
McLeod, Kembrew. “Confessions of an Intellectual (Property): Danger Mouse, Micky Mouse, Sonny Bono and My Long and Winding Path as a Copyright Activist-Academic.” Popular Music and Society 28 (2005): 84.
Commentaar van Mirre:
BeantwoordenVerwijderenIn deze tekst geef je een goed verslag van het college van de betreffende week. Je geeft je mening en vertelt ook wat meneer Kuik ons duidelijk wilde maken zonder dat je dit gelijk als slecht afdoet. Je geeft goed aan wat je irriteerde aan zijn verhaal, maar laat hem wel in zijn waarde. Zodra je de theorie van de week erbij haalt wordt het verhaal iets minder overzichtelijk. Zelf zou ik niet kiezen voor gebruik van de begrippen ‘sampling’ en ‘blurren’, maar deze in het nederlands vertalen. Dat maakt het iets duidelijker waar je het over hebt en wat er volgens jou in de tekst beweerd wordt. De laatste twee alinea’s (‘Samenvattend….’ En ‘Voor het overige….’) lijken mij één gezamenlijke conclusie en ik zou de enter hiertussen weghalen, nu lijkt het alsof je twee conclusies hebt. Ik vind het goed dat je op het einde nog even je eigen mening geeft. Let wel op de lengte van je teksten! Ik weet niet hoe streng hierna gekeken wordt, maar het is bijna 200 woorden te lang.